der ſchuͦlmeıſter von eſſelíngen ‧
NOTA
Der Schvͦlmeıſt̾ von Eſſelíngen ‧

G¬ ot herre nv warte 
G¬S¬ ıt das got vnde 
1
ín kv́níg híe mít gewal=¬
te vert · dem ſıch vf erde 
nít erwert · es ſín kríſten 
ívden oder heıden · ſwes er 
wıl vngnade han · das kan eht voꝛ ím 
nıht beſtan · es werde ím íemer weger 
halb geſcheíden · got nv ſích ze dínem 
rıche · alſo das er dír nít erſlíhe · dínē 
hímel ane wêr · vn̄ both er dar mít eı=¬
nem woꝛte · ſant peter ſo ſínt mvnder ·
wan ſwas der kvníg wıl dar vnder · twī=¬
gen daſt ím als eín ber · vn̄ pflegent wol 
der hímel poꝛte · dar zv̊ hvͤt als hímelſch 
⁋ her ·
3
2
vmbe dích · ıch warn ín truwen ſıcher=¬
lıch · vn̄ han gehoͤꝛet aber froͤmde mere
der geſter fuͦr ín kvnges ſchoín · der ıſt
nv keıſer vmbe den rîn · dv mer ſeıt mā 
vn̄s ſtılle vn̄ offenbere · ſeht wrde er ge=¬
waltıg íemer · des hímels er beríet vnſ 
níemer · got den hab ín díner pflıht · das 
er vns beıdenthalben ıht verſvme · doꝛt 
da wnne wert bı werde · het er den hímel 
zů der erde · ſo engebe er níemā nıht · er¬ 
loͤſet mangen híe dv pfant ſo kvme dıe 
man ín ſínem díenſte ſıht ·
ot vn̄ der kvníg wolten kríegen ſv̄=¬
der wân · ſı wolten mít eín andern 
ſere bagen vn̄ bochen · do ſpꝛach der kv=¬
níg es mag a nít mer alſvs ergan · got 
hat mıch vberteılet · das war es wírt an 
ím gerochen · wıl er díe hímel haben gar · 
ſo wer ſín herſchaft gar zewît · vn̄ mín 
gewalt gar zênge · rıſſe er mír bas deſ 
hvſen dar · ald vnſre eltu frvntſchaft 
kan gewern nít díe lenge · do ſchíed ıchſ 
ſı lıeſſens beıdenthalb ze mír · ıch ſpꝛach 
her kvníg ſwas ſı híe nıderthalb das ha=¬
bent ír · ſínt ír híe got lant ſích den al=¬
ten doꝛt began · tv̊nd ír des nıht ích heıſ=¬
ſe vch baltlıch von dem hímelrıche ſtan ·
4
der kvníg nv geſcheíden ſínt · 
ſo wıl der ſelbe kvníg den tufel vs 
der helle twíngen · da hebt ſıch 
eín gemvrde von das íſt nít eín 
 LXXXIII ·
wínt · ſo ſínt ſı beıde froͤıdíg herre wem
ſol da gelíngen · ſı krıegent wer der wír=¬
ſer ſı · der ſol pôtſtat ze der helle ſínt ·
der kvníg ıſt wírſer vıl oͮwí · der tíevel kō=¬ 
de ín manger zıt vertrıben níe ſo ſere
lut vn̄ lant als der kvníg v̾trıben hât · 
vn̄ tv̊t oͮch noch ín kvrzer vꝛıſt des Jſt
keín rât · ders an mıch lât · ıch teıls dem  
kvníge bas denne ê · ſchíed ích ín von
dem hímelrıch ím wırt der helle deſte me ·
W¬ol ab der kvníg der 
M¬ít díenſte man 

5
gít vch nıht · wol ab er lat vch bı ím 
vꝛeſſen hant ír ıht · wol ab ſın hervart wırt 
eín níht · wol ab ſwas er geheıſet daſt 
eín ſpel · wol ab enrůchet wíe es ím er=¬
gê · wol ab er gebe es ſínen kínden ê · wol 
ab ſı bedoꝛften dānoch me · wol ab ſı wa=¬
ren an gv̊te gar zehel · wol ab ſín kvn¬
ne das ıſt arn · wol ab dc wıl er an vns 
erſparn · wol ab ê ſín geſlehte erkrv=¬
phet wırt · wol ab ſo ſín wır verírt · wol ab 
ſo wírt dem bꝛater harte harte kleínē ·
íezvnt harte kvme gv̊t erwırbet · 
nv merkent alle wa von díeneſt vıl ver=¬
dírbet · dv du díen ívngen der vergıſſet 
díen alten der erſtírbet · ía herre got w̾ 
kan der rehten míttel varen · das er 
alſo gedıene das ſín díeneſt ıht ſı ver=¬
loꝛn · ſwer ſelbe íht hat · das ıſt gv̊t weıſ
got fur den zoꝛn · díe herren kvnnen 
gegen ír dıener ſchalkelích gebaren · 
ſwer ſích dvr ſínen herren ſvmet ıemer 
tag · das er ſín ſelbes díng nít ſchaffet 
ob er mag · der effet ſıch es ıſt nít als do 
man truwen phlag ·
7
er ſcharle hat dꝛu ſpıl furpflícht · 
ſwer der keíns verluret · des leben 
ıſt eín wıht · es gılt den líp vn̄ anders 
nıht · des wıl das lant cecılíe bvrge ſín ·
das erſte ſpıl íſt buf genant · das verloꝛ 
der pꝛínz er brach díe bvnde ſa zehant ·
des gab er leben vn̄ lant · das ander ſpıl 
verlos kvníg kv̊nradín das heıſet wol 
von hoͮbt oͮwê · wan das verklagt er níe=¬
mer mê · ze dem dꝛítten ſpıl ſo ıſt kvníg
· ec · JNOTA
293


ıx
NOTA
Rv̊dolf nít ze gâch · es mag wol heıſ=¬
ſen hakka nâch · ıch wên der ſcharl kv̄=¬
ne es íme zevıl ·



a wıl dv kvgel 
r nement es ríches 
8
ch bín an mínnen woꝛden las · dar vm=¬
be tragent ſchone froͮwe mír has · nv 
tete ıch gerne vn̄ moͤhte ıch bas · den wıl=¬
len het ıch an dem h̾zen wol · nv hab ıch 
eínen frvnt der lît · dıe wıle der ſtv̊nt 
do hat ıch nıht der froͮwen nît · nv lat 
er mıch ze vnrehter zît · er ſtılt ſích 
eín halb abe ſo er vehten ſol · ſín hoher 
mv̊t der íſt gelegen · er wıl oͮch nít me 
ſín eín degen · moͤchte ích nv wîn vn̄ gv̊te 
ſpıſe han · ſo wolt ıch doch nít abe lan · ıch 
ſvnge eī lîet der lıeben froͮwen mín · c
9
nv gelıgen · ſtvm al vmb es ſı v̾ſwígē ·
verbotten ſprechen vn̄ murmerrıeren ·
ſı runēt beıde dırre vn̄ der · ſı raſſent 
hín ſı raſſent her · man ſıht ſu beıde zw=¬
íngen vn̄ zwíeren · wer ſol vns den troͮn 
erſchínen · her ob ſı den kvníg íht meı=¬
nen ıa ſı ſchılhent alle dar · man ſıht 
ír vıl ſchantlachen vnderſtvnden · vn̄ 
den wolfes zanenplekē · tvmbe lute 
ī ſoꝛge ſteken · laſſa bꝛuwen alſo dar ·
es wıſſen wol díe froͤmden vn̄ díe kvndē ·
her kvníg nemt vwer ſelbes war · cc ·
10
ſchıltes war · den pꝛvͤuent oꝛdenlıche dar ·
ín golde eín vf reht adelar · hat vf den 
ſchılt geſtreket ſích · ſeht das betutet 
hoch gebvrt dıe ſolten kvnge han · der 
adelar ıſt ſwarz gevar · ſín varwe ıſt gru=¬
ſenlích · her kvníg ıch ſpꝛích vch numme 
dar · wan furcht vch kleíne dvnket mích ·
ír gent frıd als eín geſchuwe ín eíner ger=¬
ſten ſvnder wan · werínt ír verſchv̊cht als 
des adelars kíndelín · ſwels ín dıe ſvnnē 
nıht enſıht · das tv̊t er hín · vch wer al=¬
ſam geſchehen · ír werínt verwoꝛfen ald¬ 
ır mvͤſſent reht vn̄ vnreht bas an ſehen · 
kvng vn̄ adelar ſvnt hohe ſweıben das 
ıſt ſleht · her kv́ng nv ſeht · das were des 
ſchıltes reht · ſus zíet uch rıtter vn̄ kne=¬
ht · ír klokent vmbe ír hvͤbel als vmbe
eínē fulen boͮu eín ſpeht · ír ſínt ker=¬
ger danne der adelar der ſchílt der 
wıl ıch vch vbel an ſtan ·


alt hat ſích mít kleıden ſchône ge=¬
ſtetet · er hat vf geſezzet mangē 
ſtolzen kranz · hı wıē dem dv heıde wı=¬
der gleſtetet · dv hat angeleıt ír ſchoͤ=¬
ne wnder ſwanze · da bı hoꝛt man dc 
gefugel vf ſchellen · ſam ſu harpfen 
wellen · da zevelde íſt wılde froͤıde 
rehte ganze : 

R¬ rut nv kvppelſt · 

12
ch mag wol von wılden froͤıden ſíngē ·
leıder mır wıl alle froͤıde wılde ſín · vo=¬
gelſang kan mír nít froͤıde bꝛíngen · 
mích froͤıt weder loͮp noch gras noch blů=¬
men ſchín · ſchellích has ín walde vn̄ vf 
gevílde · wart níe gar ſo wılde · als mín 
froͤıde ıſt oͮwe líep dv ſchvlde ıſt dín · c
13
alle míne ſínne · lıep nv íſt dír doch 
bendíc aller mín gedanke · tů mír froͤı=¬
de bendıc trutarínne · dar zů hoꝛt nít 
kvpel wan dín êrmel blank · trutes trut 
mín lıebes líep eín ende · mír zímt keī 
gebende · ganze froͤıde wan dín werder 
vmbevang ·
14
ıche wât hat angeleıt · walt anger 
vn̄ dv heıde bꝛeít · der ſvmer gap dv ſelbē 
kleít · abrelle mas der meíe ſneít · wê=¬
her wât wart níe bereıt · ſıt der w̾ede 
ſvmer gît · dvrch rehte mılte dv an ím
lít · ſvs rıche gabe ſvnder níht · des ſín=¬
gent vogel wıder ſtrıht · ſín lop ín den 
landen wît · dar zuͦ pfıfet ſuͤze gar · ma=¬
níg nahtegal dar dar · ſwer es rehte nı=¬
met war · ſo ſpꝛíchet al der blůmen ſchar ·
als an eínē danze var ·
15
elt ír ſchoͮwen rícher wât · noch bas 
geſnítten vn̄ genât · dv rehte gar 
ze wnſche anſtât · ıch wıls geſagen 
eſt keín rât · ſeht mín herze líep ſı hât ·
wıſſent das ír mantel ſî · vꝛo ere vn̄ 
tv̊t ſí ſchanden vꝛî · dv ander wât 
ſtêt wol der bî · daſt mínneklıche 
ſchoͤne ahî · ſı ıſt der wnne eín blvͤn¬
des zwî · ríche ſelde ân allen has · 
NOTA
NOTA


gab dís kleít dv zuht es mâs · kvſche 
ſneít bas vn̄ bas · dv reínekeít dvrch 
nâte das · tvgende nıhtes dꝛan vergas ·
I¬ch bín nakent vn̄ 
blôs · an froͤıde vn̄ íſt mín truren grôs ·
mír gent díe ſuften mangen ſtos · nah 
ír bı der mích níe verdꝛôs · íamer ıſt mī 
hv̂s genôs · trût nv ſten ích ſchame=¬
lıch · den mantel oꝛt ſwenke vmbe mıch ·
eín vmbevahen das meíne ích · fur tv=¬
ſent zoͤbel líep nv ſpꝛıch · alſo wıll ıch 
kleıden dıch · Heí mín lıehter meíen ſchī ·
mís dıs kleít mvges geſín · volleklích 
vn̄ ſníde phín · ſtelle wol das mv̊der mín ·
aller tvgende meıſterín · 
294